Inne zmiany zachodzą w okresie dojrzewania płciowego w obrębie cech motorycznych, które wykazują stały rozwój, nieco tylko mniejszy w pierwszej fazie. Wśród nich bardziej zauważalne jest obniżenie przyrostów zwinności, podczas gdy siła narasta z dużą intensywnością przez cały omawiany okres. Przejściowe pogorszenie formy ruchu, zanik dziecięcej harmonii i płynności oraz mniejszy przyrost niektórych cech motorycznych są znamienne dla pierwszych faz pokwitania. Fazy te mijają jednak i w drugim etapie dojrzewania płciowego, w którym jednostka coraz bardziej upodabnia się do człowieka dorosłego, motoryczność osiąga wysoki poziom rozwoju. Ruchy stają się ekonomiczne, wykazują duży rozwój cech motorycznych (w nich głównie siły), jednocześnie różnicują się nabierając akcentów indywidualnych, tak że na przykład po chodzie można osobnika odróżnić nieraz łatwiej niż po twarzy.
Jednocześnie następuje wyraźny podział na motoryczność męską i kobiecą. Ruchowe odrębności z wiekiem jeszcze bardziej się pogłębiają, przy czym poziom motoryki chłopców ciągle rośnie, natomiast rozwój ruchowy dziewcząt w tym wieku się kończy – chyba że na dalsze jego doskonalenie wpływa trening sportowy. Po trzynastym roku życia u dziewcząt koordynacja ruchowa niewiele się zmienia, siła przestaje przyrastać i motoryczność nie podtrzymywana ćwiczeniami dalej się nie rozwija, a wkrótce, ok. 14 – 15 roku życia, zaczyna się nawet obniżać. W wieku ok. 15 lat u dziewcząt kończy się naturalny proces rozwoju motorycznego. Inaczej mówiąc, dalszy wzrost poziomu ruchowego nie zależy od mechanizmów rozwoju biologicznego, ale jest konsekwencją wyłącznie trybu życia i systematycznych ćwiczeń. One mogą prowadzić do wzbogacania motoryczności kobiet przez kolejnych co najmniej 15 lat życia i osiągnięcia przez nie wysokiego poziomu ruchowego, jak świadczą o tym nierzadkie przykłady kobiecych sław sportowych czy baletowych.
Fakt wczesnego kończenia się naturalnego rozwoju motorycznego dziewcząt nakłada na szkołę obowiązek zapewnienia właściwej porcji ruchu także w wyższych klasach. Odnosi się to zwłaszcza do klas żeńskich, chłopcy bowiem nie tylko rozwijają się ruchowo znacznie dłużej, ale też z większym powodzeniem znajdują dla siebie odpowiednie formy ćwiczeń ruchowych poza szkołą. Natomiast dziewczęta, bardziej niż kiedykolwiek zaabsorbowane w tym czasie rosnącymi obowiązkami szkolnymi, mające inne zainteresowania i nie odczuwające jak dawniej „głodu” ruchu, przestają uprawiać systematyczne ćwiczenia i nie osiągają pełni swojego potencjalnego rozwoju ruchowego. Również szybciej występują u nich objawy inwolucji motorycznej. U chłopców zakończenie rozwoju motorycznego przypada później, na etap wyróżniony przy opisie rozwoju somatycznego jako okres młodzieńczy. W zasadzie nie dostrzega się u nich przez wiele następnych lat objawów inwolucji motorycznej. Okres młodzieńczy w rozwoju motorycznym nie wyróżnia się żadnymi szczególnymi przemianami. U młodych ludzi pracujących fizycznie następuje dalszy, choć jednostronny rozwój motoryczności produkcyjnej, u uprawiających sport rozwojowi ulegają czynności i umiejętności wchodzące w zakres motoryczności sportowej, a u niemal wszystkich ludzi, zarówno kobiet jak i mężczyzn, kształtują się codzienne nawyki i ruchowe przyzwyczajenia, które wywierają swoiste piętno na motoryce osobniczej. Wiek młodzieńczy jest więc początkiem zmian w motoryczności człowieka, które wynikają głównie z trybu życia i nie mają już charakteru rozwoju w ścisłym znaczeniu tego pojęcia.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz