Wydolność fizyczna jest to zdolność do ciężkiego lub długotrwałego wysiłku fizycznego z udziałem dużych grup mięśniowych, bez większych zmian homeostazy i objawów zmęczenia, po zakończeniu którego następuje szybki powrót do wartości spoczynkowych.
Z definicji tej wynika, że wydolność fizyczna odnosi się nie tylko do określonej dyscypliny sportowej, ale także do osób nieuczestniczących w procesie treningowym i można ją określić u każdego człowieka.
* Wydolność fizyczna jest to efektywność wykonywanej pracy- ciężka lub długotrwała praca bez narastania zmęczenia, szybka likwidacja zaburzeń homeostazy po zakończeniu wysiłku, duża tolerancja organizmy podczas intensywnego wysiłku.
Ocena wydolności fizycznej oparta jest o testy, które powinny być wymierne i powtarzalne, dobrze tolerowane przez badanych o różnym poziomie sprawności fizycznej. Pomiary fizjologiczne (głównie pomiar tętna, uderzenia koniuszkowe serca) dokonywane mogą być po zakończeniu wysiłku lub w jego trakcie. Stopniowanie wysiłku może być dokonywane przy pomocy prostych urządzeń – ławeczka szwedzka, lub bardziej skomplikowanych- przy pomocy cykloergometru.
Próba harwardzka (step-up test) stosowana z różnymi modyfikacjami polega nawchodzeniu na stopień (ławeczka 30cm wysokości) w tempie 30 wejść/min (n podstawie metronomu) przez 5 minut. Pomiar tętna dokonywany jest po jednej minucie od zakończenia wysiłku.
Obliczony współczynnik wydolności: Ww = t x 100 / 5,5 x p ;gdzie t – oznacza czas trwania próby w sekundach, a p – tętno po 1min odpoczynku.
Wartość wskaźnika powyżej 60 oznacza bardzo wysoką wydolność organizmu, a wartość poniżej 30 wskazuje upośledzenie wydolności fizycznej.
Próba na cykloergometrze polega na tym, ze badany pedałuje w rytmie 60 obrotów x min-1.
Wielkość mocy zależy od wydolności ćwiczącego i dobierana jest indywidualnie dla każdej osoby. W czasie próby pod koniec każdej minuty rejestrowana jest częstość skurczów serca, jej wielkość powinna mieścić się w przedziale 120 – 170 sk x min-1.
Na wydolność fizyczną wpływają m.in.:
czynniki genetyczne,
środowisko, rozumiane jako odżywianie,
klimat,
poziom życia,
trening sportowy lub zdrowotny.
Czynnikami warunkującymi wydolność fizyczną są [Jaskólski 2002]:
przemiany energetyczne (procesy tlenowe, beztlenowe i rezerwy energetyczne),
poziom koordynacji nerwowo-mięśniowej,
termoregulacja i gospodarka wodno elektrolitowa,
właściwości budowy ciała,
czynniki psychologiczne.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz